Doğuş — qadın orqanizmi üçün ən güclü fizioloji proseslərdən biridir. Çox vaxt vaginal doğuş perineal toxumalarda gərginliyin azalmasına, müəyyən hallarda isə bağırsaq nəzarəti və cinsi funksiyaya təsir edən struktural dəyişikliklərə yol açır. Vaginoplastika bu dəyişiklikləri düzəldən, qadının həm funksional, həm estetik rahatlığını bərpa edən cərrahi əməliyyatdır.
Vaginoplastika Nədir?
Vaginoplastika — vaginal boşluğun dar edilməsi (gərginliyinin artırılması) və perineal toxumaların bərpası üçün aparılan cərrahi prosedurdur. Bu əməliyyat həm funksional (cinsi duyumun, pelvik məzəmət tonusunun bərpası), həm də estetik (vaginal açılışın görünüşünün düzəldilməsi) məqsəd daşıyır.
Vaginoplastika bir sıra prosedurları əhatə edə bilər:
- Kolporrafi (posterior/anterior): Vaginal divarların bərpası
- Perineorafiya: Perineal bağın gücləndirilməsi
- Kombinasiya prosedurları: Rektosele, sistosele bərpası ilə eyni seansda aparıla bilər
Kimə Tövsiyə Edilir?
Vaginoplastika aşağıdakı vəziyyətlər üçün tövsiyə edilir:
- Vaginal doğuşdan sonra vaginal boşluğun genişlənməsi
- Cinsi əlaqədə duyum azalması — həm qadının, həm partnyorunun bildirdiyi
- Pelvik məzəmət tonusunun azalması — idman zamanı, gülmə zamanı idrar sızması
- Doğuşdan sonra perineal çatın düzgün sağalmadığı hallar
- Menopauza dövrü vaginal atrofi ilə birlikdə funksional dəyişikliklər
Əməliyyat Öncəsi Hazırlıq
Əməliyyat öncəsi konsultasiya zamanı:
- Ginekologi müayinə aparılır
- Qan analizləri, ürəyin EKQ-si istənilir
- Doğuşların sayı, çatlar, episiotomiya tarixi qiymətləndirilir
- Gözləntiləriniz haqqında detallı söhbət aparılır
- Anesteziya növü müəyyənləşdirilir (lokal, regional, ümumi)
Əməliyyatdan 2 həftə əvvəl siqaret, aspirini dayandırmaq tövsiyə edilir. Menstrual dövrdən kənarda planlama üstünlük verilir.
Əməliyyat Necə Aparılır?
- Anesteziya tətbiq edilir (əksər hallarda spinal/epidural və ya ümumi)
- Vaginal divarın artıq toxuması dəqiq ölçülərlə çıxarılır
- Dərin pelvik məzəmət əzələləri yığılıb tikişlə gücləndirilir
- Vaginal boşluq fərdi ölçüdə dar edilir
- Kosmetik, özübağlayan tikişlər istifadə edilir — tikişi çıxarmaq lazım deyil
Əməliyyat orta hesabla 45–75 dəqiqə çəkir. Xəstəxanada 1 günlük qalma adətən kifayətdir.
Bərpa Müddəti
- İlk 1–2 həftə: Ağrı, şişkinlik, göyərməlik normal — analjenik dərmanlar kömək edir
- 2–4 həftə: Yüngül gündəlik fəaliyyət mümkündür. Sürücülük, ofis işi 1–2 həftə sonra mümkün
- 6 həftə: Ağır fiziki yükdən (idman, ağır yük) çəkinilməlidir
- 6–8 həftə: Cinsi əlaqə tövsiyəsi — adətən bu müddətin sonrasında icazə verilir
Nəticə Nə Vaxt Görünür?
Şişkinlik tam keçdikdə — orta hesabla 6–12 həftə sonra — son nəticə qiymətləndirilə bilər. Əksər xəstələr:
- Artan cinsi duyum bildirirlər
- Pelvik basınc hissinin azaldığını qeyd edirlər
- Estetik görünüşdən razılıq bildirirlər
- İdrar saxlama qabiliyyətinin yaxşılaşdığını hiss edirlər
Risklar və Ağırlaşmalar
Hər cərrahi əməliyyatda olduğu kimi, vaginoplastikada da risklər mövcuddur:
- İnfeksiya — profilaktik antibiotik ilə risk minimaldır
- Qanaxma
- Skar toxuması əmələ gəlməsi
- Çox dar olma — nadir, lakin mümkün
- Hissiyyatın müvəqqəti azalması
Təcrübəli cərrah, düzgün seçilmiş texnika bu riskləri əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.